در اين مرتبه كه شيعيان حضرت بيشترين اعضاي آن را تشكيل مي دهند ، عزادار تنفر و اعتراض خود را نسبت به عاملين مصيبت و جنايتكاران در حق سيد الشهداء عليه السلام و يارانش و به طور كلي همه اهل بيت عليهم السلام اظهار مي كند و بر آنها لعن و نفرين نثار مي كند ؛ آنچه موجب شده كه عزادار از مرتبه دوم به سوم ترقي كند ، شناخت و معرفتي است كه عزادار به وجود مقدس سيد الشهداء (ع) پيدا كرده و اعتقاد بالاتري است كه نسبت به آن حضرت و آيين او يافته است .

شناخت بيشتر سيد الشهداء (ع) و اعتقاد بالاتر و بيشتر به مقام آن حضرت و فهم محدود و نسبي درباره قيام ايشان در برابر يزيد و يزيديان ، موجب گشته كه عزادار از مرتبه دوم به مرتبه سوم ترقي پيدا كند .

همچنين علاوه بر عوامل ذكر شده ، شدت يافتن انس و محبت به آن حضرت ، عواطف و احساسات عزادار را رقيقتر و بيشتر نموده است ؛ و تا جايي كه عزادار در درون خود از يكسو به عنايت حضرت و از سوي ديگر به گريه و آه و سوز براي ايشان و نيز اعلان برائت و بيزاري از قاتلان او احساس نياز بيشتري مي كند . در اين مرتبه عزاداري به نيت كسب ثواب ، برآورده شدن حاجت ها و عرض ادب صورت مي گيرد .

از بررسي اين سه مرتبه به خوبي فهميده مي شود كه عنصر اصلي در اين سه مرتبه ، عنصر عواطف و احساسات است . بررسي دقيق آثار هنري ، نوحه ها و اشعار عاشورايي به خوبي نشان مي دهد كه عزاداري در اين سه مرحله غالباً در سطح عواطف و احساسات است و عزادار به مراحل و مراتب بالاتر راه پيدا نكرده است .

آفات عزاداري در مرتبه سوم

متاسفانه در مرتبه سوم ، تحريف ها ، روش هاي ناپسند و بدعتهاي خطرناكي كه با فلسفه عزاداري و روح حماسه حسيني در تضاد هستند ، بوجود آمده است . بيان ماجراهاي جعلي و يا تحريف شده ، خواندن نوحه ها و اشعار كفرآميز كه از سوي مراجع عظام تقليد تحريم شده اند ، نوحه ها و اشعار ضعيف ، موهن و منافي با شخصيت امام حسين (ع) و حماسه او ؛ انجام حركات سبك و انجام اعمال ضد تبليغ كه موجب سوء استفاده دشمنان قسم خورده اسلام و تشيع و نيز تبليغ عليه شيعيان و نظام اسلامي مي شود ، از اين قبيل تحريفها و روشهاي خطرناك هستند .

آنچه بيشتر مايه تاسف و تاثر است ، اين است كه سنت سازي هاي غلط و مخالف با روح دين ، به اسم امام حسين (ع) انجام مي شود ، آن هم با اين توجيه كه چون در راه امام حسين (ع) و به خاطر اوست ، داراي اجر و ثواب و موجب خشنودي آن حضرت است .

از اين گونه اعمال زشت مي توان حمل علامت ها و صليب هاي آهني سنگين ، فخر فروشي در ميزان بلند كردن و چرخاندن آنها ، حتي فخر فروشي به تعداد تيغه هاي اين علامتها در هيئتهاي گوناگون ، و همچنين قمه زني با شكلهاي موهن را نام برد . مسئله مهم اين است كه عامل اصلي حضور اين همه باطل در مراسم بزرگداشت شهيد راه حق چيست و كيست ؟

نگارنده معتقد است يكي از دلايل عمده و اصلي اين گونه روشها ، بدعتها و تحريفها ، همان متوقف ماندن اين مرتبه از عزاداري در سطح احساسات و اتكاي محض به گريه و عواطف است .

وقتي گريه به عنوان يك « وسيله » خوب و كارآمد ، به « هدف » تبديل شد ، زمينه انحراف و دور شدن از هدف اصلي عزاداري فراهم مي شود .

متفكر شيعه حضرت آيت الله مطهري ( رحمه الله عليه ) در اين باره چنين مي گويد :

« گريستن بر امام حسين عليه السلام كار خوبي است و بايد گريست . به چه وسيله بگريانيم ؛ به هر وسيله كه شد ؟ هدف كه مقدس است ، وسيله هرچه شد ، شد . اگر تعزيه درآورديم ، يك تعزيه اهانت آور . همين قدر كه اشك جاري شد ، اشكال ندارد ! شيپور بزنيم . طبل بزنيم . معصيت كاري بكنيم . به بدن مرد لباس زن بپوشانيم . عروسي قاسم درست كنيم . جعل كنيم . تحريف كنيم !... در نتيجه افرادي دست به جعل و تحريف زدند كه انسان تعجب مي كند ... » .

حماسه حسيني ، ج 1 ، ص 49 .

در اين مرتبه بُعد عاطفي ، گريه و سوگواري جاي حماسه ، عمل و معرفت را گرفته است . لذا هيچ خطري از اين مجالس ، دشمنان امام حسين و امام زمان عليهما السلام را تهديد نمي كند .

برگرفته شده از كتاب عزادار حقيقي نوشته محمد شجاعي